Scratch Projesi Nasıl Yapılır? Adım Adım Platform Oyunu

Hazırlık: Neye İhtiyacınız Var?

• Scratch hesabı — scratch.mit.edu adresinde ücretsiz oluşturulur
• Web tarayıcısı — Chrome, Firefox veya Edge (herhangi biri çalışır)
• Süre — yaklaşık 60-90 dakika
• Ön bilgi — gerekli değil, sıfırdan başlıyoruz

Adım 1: Yeni Proje Oluşturma

Scratch'a giriş yaptıktan sonra sol üstteki "Oluştur" butonuna tıklayın. Karşınıza Scratch editörü gelecek. Sol tarafta blok paleti, ortada kod alanı, sağ üstte sahne (stage) bulunur. Varsayılan olarak bir kedi karakteri (Scratch Cat) gelir.

Adım 2: Karakterinizi Seçin

Sağ alttaki "Sprite Seç" butonuna tıklayın. İki seçeneğiniz var:

• Kütüphaneden seçmek — yüzlerce hazır karakter arasından birini seçin (örn: "Cat Flying", "Pico", "Nano")
• Kendi çiziminiz — fırça aracıyla özgün karakterinizi çizin (daha yaratıcı ama daha uzun sürer)

Platform oyunu için yan görünümlü bir karakter en uygunudur. Birden fazla "kostüm" (costume) olan karakterler yürüme animasyonu oluşturmayı kolaylaştırır.

Adım 3: Sağ-Sol Hareket

Karakterinize sağ ve sol ok tuşlarıyla hareket ettirmek için şu blokları ekleyin:

"5 değiştir" sayısı hız belirler. Daha büyük sayı = daha hızlı hareket. 3-7 arası genellikle uygun bir hızdır.

Adım 4: Zıplama Mekaniği

Platform oyunlarının kalbi zıplama mekaniğidir. Gerçekçi bir zıplama için "yerçekimi" efekti gerekir — karakter yukarı çıkar ve yavaşlayarak geri iner.

Bu kod bir "yHız" değişkeni kullanır. Her kare yerçekimi hızı azaltır (düşürür), platforma değdiğinde hız sıfırlanır, yukarı ok basıldığında yukarı fırlar. "12" değeri zıplama yüksekliğini belirler.

Adım 5: Platformları Oluşturma

Platformlar için yeni bir sprite oluşturun. Çizim editöründe dikdörtgen aracıyla düz çizgiler çizin — bunlar karakterin üzerinde duracağı zeminlerdir.

• Platformlar için tek bir belirgin renk kullanın (örn: yeşil)
• Zemin platformunu sahnenin alt kısmına, diğer platformları farklı yüksekliklere yerleştirin
• Platformlar arasındaki mesafe zıplama menzili ile uyumlu olmalı

İpucu: Platformları backdrop (arka plan) üzerine çizmek yerine ayrı sprite olarak oluşturmak daha esnek bir tasarım sunar. Ama başlangıç için backdrop üzerine çizim daha basittir.

Adım 6: Toplanabilir Nesneler ve Skor

Oyuna yıldız, elmas veya meyve gibi toplanabilir nesneler ekleyin:

1. Yeni bir sprite ekleyin (örn: "Star")
2. "skor" adında bir değişken oluşturun
3. Nesneye şu kodu ekleyin:

Adım 7: Engeller ve Düşmanlar

Oyunu zorlaştırmak için hareket eden engeller ekleyin. Basit bir düşman sprite'ı sağa-sola sürekli hareket edebilir:

• Düşman sprite'ı ekleyin
• "Sürekli tekrarla: 100 adım git, kenara gelince geri dön" kodunu ekleyin
• Karakterinize "eğer düşmana değiyorsa → başa dön" koşulu ekleyin

Adım 8: Son Dokunuşlar

• Arka plan — sahneye gökyüzü, şehir veya orman arka planı ekleyin
• Ses efektleri — zıplama, skor toplama, düşmana çarpma için ses ekleyin
• Başlangıç ekranı — "Başlamak için boşluk tuşuna bas" mesajı ile başlangıç ekranı
• Game Over — tüm canlar bittiğinde veya belirli koşulda "hepsini durdur"

Projeyi Paylaşma

Projeniz hazır olduğunda sağ üstteki "Paylaş" butonuna tıklayın. 7 yaş ve üzeri çocuklar bu adımları rahatlıkla takip edebilir. Bir başlık, açıklama ve oynama talimatları ekleyin. Paylaşılan proje benzersiz bir URL alır ve Scratch topluluğuyla paylaşılır. Diğer kullanıcılar projenizi "remix" edebilir — yani kendi versiyonlarını oluşturabilir. Bu, açık kaynak yazılım kültürünün çocuk dostu halidir.

Sonraki Adımlar

İlk projenizi tamamladıktan sonra şunları deneyin:

• Seviye sistemi — birden fazla dekor ile farklı seviyeler oluşturun
• Klonlama — düşmanları ve nesneleri klonlayarak çoğaltın (blok tabanlı kodlama araçları hakkında daha fazla bilgi)
• En yüksek skor — bulut değişkeni ile rekor tablosu
• Çok oyunculu — iki karakteri farklı tuşlarla kontrol etme (W-A-S-D ve ok tuşları)

Sık Sorulan Sorular

İleri Okuma

• → Scratch Nedir?
• → Scratch Dersi
• → Scratch mı Python mı?
• → Blok Tabanlı Kodlama Araçları
• → 9 Yaş Kodlama